Jonida Gjondedaj, Project Manager e Vatra Agency: Komunikimi në kohë krizash dhe fokusi i tij tek kompanitë që kërkojnë rritje.

Prej fillimit të marsit, Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia, vende në të cilat Vatra Agency ofron shërbimet e saj profesionale, po përjetojnë një situatë e cila ka ndryshuar rrënjësisht jetët tona, rutinat e përditshme dhe sjelljet e konsumit. Kjo situatë po vë në provë shumë aspekte ekonomike të sferës publike e private. Në një kohë si kjo që po kalojmë, është e vështirë të imagjinojmë atë që do të vijë pas pandemisë Covid-19, por pikërisht në këtë moment është e domosdoshme të mendojmë dhe të planifikojmë atë që do të jetë e ardhmja e komunikimit në tregjet tona të vogla. Jo se kjo do të jetë shumë ndryshe nga ajo që jemi mësuar të bëjmë deri tani, por tashmë jo vetëm nga klientët, por edhe nga publiku, neve si agjenci marketingu do na kërkohet më shumë kreativitet dhe përgjegjshmëri.

jonida

Rimëkëmbja e mediave tradicionale dhe forca e atyre digjitale

Po jetojmë në një periudhë ku mediat janë aktualisht në momentin e tyre më të mirë. Një sukses i tillë i sferës mediatike botërore e kemi hasur më parë në fillim të viteve ‘80 e, në tregun mediatik ballkanik direkt pas viteve 2000, ku ofertës mediatike i’u shtuan edhe reklamat e prodhuara nga agjencitë profesionale të marketingut. Ky momentum mediatik na bën të themi me bindje të plotë se ky është një nga momentet më të përshtatshme për të investuar në komunikim përmes mediave. Gjatë vitit 2019 autoriteti mediatik Europian EBU në raportin e tij vjetor mbi mediat cilësoi se si pikërisht në Shqipëri media tradicionale gëzon një besueshmëri tek masat më shumë se çdo media tjetër. Nëse këtë besueshmëri e ndërthurim me rritjen e kurbës së konsumit mediatik, komunikimi i biznesit merr një rëndësi të veçantë duke i kthyer mediat tradicionale në një nga mjetet më të rëndësishme për kompanitë që synojnë rritjen e njohjes së markës, shërbimeve apo produkteve, por në shumë raste, siç janë parë gjatë kësaj periudhe edhe të shitjeve. Kjo, sepse është rritur dukshëm vëmendja kundrejt mesazheve të trasmetuara dhe bashkëveprimi nga ana e konsumatorëve. Me sa duket, në të ardhmen do të ketë akoma më shumë rëndësi thelbi i komunikimit dhe krijimtaria origjinale që do të përdoret për t’a komunikuar atë. Pra, investimi në këtë fazë pozitive të mediumit tradicional, do të shërbente: në rifreskimin e mesazheve dhe vlerave që një markë përcjell dhe në arritjen e konsumatorit aty ku ai vetë ka përqendruar vëmendjen. Kjo është forca e një strategjie mediatike të mirëmenduar, fleksibël dhe që i përshtatet më së miri ndryshimeve të forcave madhore.

Nga një studim i fundit, fatkeqësisht ndërkombëtar, i quajtur “Covid-19 Barometer” dhe i realizuar gjatë muajit mars nga Kantar, zbulohet se si konsumi mediatik, pritshmëritë dhe qasja kundrejt tyre, mund të drejtojnë markat të qëndrojnë stabël gjatë kësaj pandemie dhe të rimëkëmben sapo kjo të përfundojë. Studimi tregon se vetëm 8% e konsumatorëve mendon se kompanitë duhet të anullojnë buxhetet e tyre të marketingut. Analiza e studimit tregon se një nga risqet kryesore të vetë errësimit komunikues në mënyrë radikale, mund të jetë një dëm shumë i madh në periudhë afatgjatë me kosto shumë të mëdha në rekuperimin e saj. Këtu, duhet shtuar edhe fakti që në kohë të tilla aktorë të rinj të të njëjtit treg, mund të intensifikojnë komunikimin e tyre duke u pozicionuar më lart në listën e Top-Of-Mind Brands. Nga raporti i fundit “Edelman Trust Barometer 2020”, vihet re qartë se 33% e konsumatorëve të pyetur, kanë filluar të përdorin marka të reja falë komunikimeve që këto marka kanë bërë gjatë kohës së pandemisë. Çdo element i përdorur ka krijuar një mundësi për të patur vëmendjen e konsumatorëve.

Në studimin e bërë nga Kantar, na jepet gjithashtu një sugjerim se ku markat dhe brandet duhet të fokusohen gjatë kësaj periudhe. Në TOP 3 strategjitë e komunikimit  me të cilat konsumatorët kanë nevojë të përfaqësohen janë: se si kompanitë dhe markat mund të ofrojnë zgjidhje dhe të kthehen “të nevojshme” për publikun gjatë përditshmërisë së re (77%), të informojnë publikun rreth veprimtarisë që kompania ka planifikuar dhe do të kryejë gjatë kësaj situate (75%) dhe të ofrojnë një mënyrë komunikimi më inkurajuese e cila përcjell siguri (70%).

Në të gjithë këtë, nuk mund të lëmë pa përmendur dhe komunikimin digjital. Gjatë ditëve të para, jo vetëm klientët e Vatra Agency, por shumica e kompanive të tregut ku ne operojmë, u gjendën para faktit që mediumi digjital ishte i vetmi kanal ku ato mund të reklamonin dhe në 80% të rasteve edhe të shisnin produktet e tyre.

Gjatë kësaj kohe, si drejtuese e projekteve në Vatra Agency, kam vënë re se ata klientë të cilët kishin investuar më parë në krijimin e platformave digjitale të shitjeve dhe komunikimit, e kanë kaluar këtë periudhë krize me kosto më të vogël dhe në mënyrë më efektive. Ndërkohë kompanitë e tjera të cilat u munduan të improvizonin me krijimin e platformave e-commerce, e patën më të vështirë të kapnin ritmin e kërkesës dhe të ishin efektive që në fillimin e kësaj krize.

Suksesi i strategjive digjitale, erdhi gjithashtu edhe nga teknikat SEO që patëm aplikuar gjatë vitit të fundit në ndërtimin dhe mirëmbajtjen e faqeve web të klientëve tanë. Ishte periudha më e mirë në të cilën mundëm të testonim punën tonë në pozicionimin organik të faqeve. Kjo bëri që rezultatet e arritura të shkonin te klienti si një dhuratë pikërisht në momentin kur u nevojitej më shumë. Të gjithë ato akronime si: SERP, CTA, SEO, SEM, ROAS, etj, të cilat janë në fjalorin tonë të përditshëm tashmë morën një kuptim edhe për klientët tanë.

Çfarë na pret në një të ardhme jo të largët?

Realiteti ka ndryshuar. Do t’a kemi akoma më të qartë kur jeta të rifillojë me një ritëm më normal sidomos në konsumin tonë të përditshëm. Gjithçka në të ardhmen është e lidhur në mënyrë të paevitueshme me fuqinë blerëse. Në rrjete sociale, por edhe në media gjeneraliste tradicionale kemi vënë re që sektorë si psh. ai ushqimor, farmaceutik, higjienë dhe delivery kanë investuar në mënyrë eksponenciale në komunikim dhe sektorë të tjerë ekonomikë, si turizmi, transportet, arsimi, etj., kanë tkurrur investimet si rrjedhojë e kufizimeve të vendosura nga aktet normative të vendeve përkatëse. Kjo, sepse mbyllja ka prekur në mënyrë direkte shitjen e shërbimeve dhe produkteve që ata ofrojnë. Shumë biznese të tjera, të mëdha e të vogla, falë edhe konsulencave që ne ofrojmë, kanë rikonceptuar produktet dhe mënyrën e ofrimit të tyre.

Por në të gjithë këtë, siç e kam shkruar dhe më sipër, ka një faktor shumë të rëndësishëm që nuk duhet harruar në mënyrë absolute: jemi në një fazë që mund të konsiderohet kalimtare dhe kjo fazë karakterizohet nga një nevojë shumë e madhe për informacion nga ana e konsumatorit. Është krijuar nevoja për përgjigje dhe e gjithë kjo nevojë ka spostuar vemendjen e paprecedentë kundrejt medias. Pra, nëse në 17 vite, që kur kemi krijuar Vatra Agency, sfida jonë më e madhe ka qenë të kapnim vëmendjen së konsumatorit, duke krijuar lloj lloj instrumentesh dhe mesazhesh, atëherë pse pikërisht kur atë e kemi, duhet të ndalojmë së komunikuari? Vizioni i rritjes në çdo kompani duhet të jetë konstant dhe i planifikuar edhe në raste krizash lokale apo globale. Nuk mund të fshehim faktin që gjatë kësaj periudhe ka më pak likuiditet, por bazuar edhe nga çdo e dhënë, mund të themi që gjatë periudhës që po kalojmë intensiteti i komunikimit nuk është zbehur, përkundrazi. Shumë kompani e kanë kuptuar që është momenti i duhur. Jo vetëm kaq, gjatë kësaj periudhe kemi vënë re edhe komunikimin e disa markave të reja e gjithashtu duke parë edhe fluksin e punës tek Vatra, gjatë kësaj periudhe kemi krijuar më shumë marka të reja se 3-mujorin e parë.

Nga ana e krijimtarisë dhe përmbajtjes, mund të themi që po ndryshon gjuha me të cilën u drejtohemi konsumatorëve. Mesazhet publicitare, si ato tradicionale, por edhe ato digjitale karakterizohen nga ndjenja sociale, bashkimi dhe një frymë drejt novacionit. Personalisht, kam menduar gjithmonë që jemi vite larg nga Evropa në lidhje me shitjet online dhe sistemet e-commerce. Mbase, kjo krizë në mënyrë direkte dhe ironike na dha një shtysë për të investuar në këtë drejtim. Kemi vënë re që shumë institucione bankare po aktivizohen për të sjellë sa më parë të gjithë infrastrukturën moderne për integrimin e pagesave direkte përmes kartave. Kjo mbase ështe një gjë e mirë që mund të na lehtësojë jetën shumë në të ardhmen: besueshmëria në përdorimin e kartave online. Gjithashtu edhe mesazhet solidare për konsum të mallrave “made in Albania” për rimëkëmbjen e industrisë shqiptare, do të kthehen në një levë të fuqishme në krijimin e fushatave të “epokës së re”.

Është shumë e nevojshme që të krijohet një gjuhë e përbashkët ku kompanitë dhe agjencitë e komunikimit të flasin me njëra tjetrën për një qëllim të përbashkët. Tek Vatra Agency, ku si objektiv kryesor tashmë kemi transmetimin e komunikimeve publicitare të kompanive dhe markave me 55 milionë konsumatorë në të gjithë Ballkanin, sidomos atë perendimor, kemi filluar një tur këshillimesh me klientët që kanë pranuar t’i bashkohen kësaj epoke të re të komunikimit për të rritur sa më shumë ato objektiva që secila prej tyre ka. Gjithmonë e më shumë mendoj që në një të ardhme jo shumë të largët konsumatorët do të shpërblejnë ato marka e kompani që do të investojnë në një formë komunikimi më sociale dhe të qëndrueshme. Ajo që deri dje ishte një vlerë e shtuar në komunikim, sot do të ketë një peshë jo të vogël në vendimin e konsumatorit për të blerë një produkt ose shërbim.

*Vatra is a leading digital, design and brand communication agency passionately connecting brands to 55 million Balkan consumers.